يوسف بن يوشع دوم هَه ـ لُرقي
يوسف بن يوشع بن ويوِس لُرقي. پزشك و مترجم عربي به عبري، از يهوديان مرسيه (وفات: پيش از سال 1408). احتمالاً خويشاوند (نوهٴ) يوسف بن يوشع اول هَه ـ لُرقي بوده است.
او بخشي از قانون ابنسينا را پيش از سال 1402 ترجمه و ترجمهٴ ناتان هَه مأتي (سيزدهم ـ 2) را اصلاح كرد و شرحي بر آن نوشت. بخشي كه او ترجمه كرده، دستكم شامل كتاب اول و مقالهٴ اول از كتاب دوم است. ترجمهٴ او موردتحسين قرارگرفت و سرانجام چاپ شد (1419) و شرح او به شرح شِم طُب بن اسحاق بن شَپروط تودلايي ضميمه شد.
داود بن يَعيش
داود بن سليمان بن يَعيش اشبيلي. مترجم از عربي به عبري، كه احتمالاً در نيمهٴ دوم سدهٴ چهاردهم (حدود 1373 ؟) برآمد و ممكن است پسر سليمان بن يَعيش (چهاردهم ـ1) بوده باشد.
داود ترجمهٴ عربي رسالهاي يوناني در تدبير منزل را از تأليفات بروسون نوفيثاغوري به عبري ترجمه كرد. اصل يوناني رساله در دست نيست، ولي ترجمههاي عربي، عبري و لاتيني آن باقي است و بهويژه از طريق ترجمه تأثير چشمگيري بر تفكر سدههاي ميانه اعمال كرد. عنوان عربي آن كتاب
البروسون فيتدبيرالرجل لِمَنْزِله است. ادارهٴ خانه مستلزم چهار عامل اساسي است: پول، خدمتكاران، همسر و فرزندان، كه بهترتيب مورد بحث قرار گرفتهاست.
يهودا بن سليمان ناتان
به پرونسي استاد بُنگُداس و بنگو ناميده ميشد. پزشك و فيلسوف يهودي پرونسي و مترجم عربي و لاتيني به عبري. وي در نيمهٴ اول سدهٴ چهاردهم احتمالاً در آوينيون (يا مونپليه، يا آرْل) زاده شد و ظاهراً تا سال 1377 زنده بود، آخرين اثر تاريخدارش در سال 1362 به اتمام رسيده است.
او پنج ترجمه به شرح زير انجام داد:
1) امية بن اَبيالصلت (دوازدهم ـ1):
كتاب الادوية المفردة. احتمالاً اين نخستين ترجمهٴ يهودا به زبان عبري بود. همين كتاب را آرنولد ويلانووايي (سيزدهم ـ 2)، به لاتيني ترجمه كرد.
ترجمهٴ تحتاللفظي يهودا با كمك عمويش ناتان بن شِلِمياه اصلاح شد.
2) غزالي (يازدهم ـ2):
مقاصدالفلاسفه. يوحناي اشبيلي (دوازدهم ـ 1) آن را به لاتيني و اسحاق اَلبَلَگ (سيزدهم ـ 2) به عبري ترجمه كردند. ترجمهٴ تازهٴ يهودا پيش از سال 1340 به خواهش عمويش، ناتان بن شِلِمياه انجام گرفت. از نسخههاي خطي آن برميآيد كه از مقبوليتي برخوردار شدهاست. يهودا براي ترجمهٴ آن از كتاب شفاي ابنسينا، كتاب المباحث المشرقيهٴ